Báo cáo biện pháp nâng cao chất lượng dạy học Nguyễn Thị Mai Hương

Chủ nhật - 25/04/2021 14:31
BÁO CÁO
BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC
Tại Hội thi Giáo viên dạy giỏi mầm non cấp Thành phố, năm học 2020-2021
 
Họ và tên:            Nguyễn Thị Mai Hương
Chức vụ:              Giáo viên
Đơn vị:                Trường Mầm Non Bắc Hà
Phụ trách lớp:     5 Tuổi D
 
 
Tên đề tài lựa chọn: Vận dụng phương pháp dạy học tích cực theo quan điểm LTLTT nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ.
Trong những năm gần đây các tài liệu giáo dục ở nước ngoài và trong nước thường nói tới việc dạy học lấy học trẻ làm trung tâm, đây là một xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng ta nên áp dụng và đổi mới. Đối với hoạt động giáo dục ở trường mầm non, sự vận dụng đúng đắn các phương pháp giáo dục sẽ đem lại hiệu quả tích cực của việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ. Vậy muốn đổi mới cách học thì trước tiên phải đổi mới cách dạy. Vì vậy đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp với quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm hiện nay.
Phương pháp dạy học tích cực là một thuật ngữ rút gọn, được dùng để chỉ những phương phápdạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học.
I. Cơ sở lý luận.
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ em từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi. Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, ngôn ngữ, tư duy, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên nhân cách của trẻ.
Trong những năm gần đây các tài liệu giáo dục và dạy học ở nước ngoài và trong nước thường nói tới việc cần thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy học trẻ làm trung tâm, đây là một xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng ta nên áp dụng và đổi mới.Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm đã tạo ra một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và phương pháp giải quyết vấn đề.
Tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non một cách hiệu quả, đảm bảo chất lượng và sự phát triển toàn diện phù hợp với từng cá nhân trẻ, đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra. Chính điều đó đã góp phần nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động cho trẻ trong nhà trường, nâng cao kết quả dạy học cho giáo viên và phù hợp với trẻ tuổi mầm non theo yêu cầu phát triển của ngành học Mầm non.
Để đạt được kết quả cao trong công tác CSGD trẻ thì đội ngũ giáo viên chính là nhân tố quan trọng quyết định sự thành công để từng bước nâng cao chất lượng của bậc học. Do đó muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì  trước hết phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên giỏi về chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức tốt, có kỹ năng nghiệp vụ sư phạm, nhiệt tình yêu nghề mến trẻ gần gũi trẻ, biết ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác những thông tin trên mạng nhằm áp dụng vào các hoạt động thiết thực một cách hợp lý và mang tính giáo dục cao, biết phối hợp chặt chẽ với cha mẹ trẻ để nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ. Tăng cường tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm.
Với những kết quả mang lại như vậy tôi thấy vận dụng phương pháp dạy học tích cực theo quan điểm LTLTT la hoàn toàn phù hợp với yêu cầu giáo dục hiện nay.
II. Cơ sở thực tiễn.
Trên thực tế hiện nay vẫn còn không ít giáo viên dạy trẻ theo phương pháp truyền thống một chiều "cô nói, trẻ nghe", vẫn còn khá nhiều giáo viên chọn việc trình chiếu cho trẻ xem hơn là việc tổ chức cho trẻ được hoạt động, lớp học thụ động bị cuốn theo các hiệu ứng trên màn hình, trẻ thụ động, các hoạt động cho trẻ khám phá, trải nghiệm chưa phong phú và đa dạng, giáo viên chưa tận dụng triệt để môi trường tự nhiên, sẵn có để dạy trẻ. Đây chính là những biểu hiện của việc chậm đổi mới các phương pháp giáo dục.
Tại trường Mầm Non Bắc Hà, đội ngũ giáo viên đã thực hiện khá tốt chương trình giáo dục mầm non, song khi thực hiện “Lấy trẻ làm trung tâm” còn lúng túng, trong cách lựa chọn biện pháp, hình thức tổ chức các hoạt động sao cho trẻ được tích cực hứng thú, chưa có kinh nghiệm thực tiễn trong việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Đa số còn dạy trẻ theo hướng lấy giáo viên làm trung tâm, cô hướng dẫn nhiều, nói nhiều,trẻ ít được thực hành và trao đổi nhóm còn ít.
Trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài tôi nhận rathực trạng của đề tài như sau:
a. Thuận lợi:
Được sự quan tâm của địa phương, ban giám hiệu nhà trường và các bậc phụ huynh, qua đó tạo được mối quan hệ giữa gia đình - nhà trường và xã hội đạt hiệu quả cao hơn.
MN Bắc Hà đội ngũ giáo viên có đủ năng lực, trình độ, sự nhiệt tình, tâm huyết trong nghề nghiệp. Bên cạnh đó hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi đầy đủ, phù hợp đảm bảo thực hiện tốt các hoạt động giáo dục, tạo điều kiện cho giáo viên áp dụng các phương pháp dạy học tiên tiến, hiện đại .
Đội ngũ giáo viên không ngừng học tập, nghiên cứu để nâng cao trình độ chuyện môn và năng lực công tác. Nhiệt tình trong công việc, yêu nghề, mến trẻ, tích cực tham gia vào các hoạt động của nhà trường, địa phương và của ngành.
Hệ thống trang thiết bị dạy học được đầu tư mua mới phục vụ kịp thời cho việc giảng dạy của giáo viên đáp ứng nhu cầu dạy và học.
Đa số trẻ ngoan ngoãn, lễ phép, nhanh nhẹn, có sức khỏe tốt để tham gia vào các hoạt động của độ tuổi của mình.
b. Khó khăn:
Cán bộ giáo viên chưa mạnh dạn khai thác và sử dụng công nghệ thông tin, còn lúng túng, khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động theo phương pháp lấy trẻ làm trung tâm, thiết kế bài giảng chưa khoa học và chưa phù hợp với phương pháp mới. Còn mang tính truyền thống, thụ động, chưa tạo cơ hội cho trẻ chủ động phát huy tính tích cực, sáng tạo trong quá trình tham gia các hoạt động.
Đồ dùng dạy học trực quan chưa đa dạng, phong phú, tính thẩm mỹ chưa cao, giá trị sử dụng còn hạn chế nhất định.
Một số trẻ còn chậm so với độ tuổi nên còn gạp nhiều khó khăn trong các hoạt động ở lớp, trẻ còn thụ động, chưa mạnh dạn tự tin, không hứng thú khi tham gia vào các hoạt động.
Một số phụ huynh còn nhận thức sai lệch về giáo dục mầm non nên chưa thực sự quan tâm đến công tác giáo dục trẻ.
* Kết quả khảo sát ban đầu 
 
Nội dung Trước thực hiện Tỷ lệ
Số trẻ hứng thú, tích cực, tự giác khi tham gia vào các  hoạt động 21/35 60%
Số trẻ nắm được các kiến thức, kỹ năng theo mục tiêu bài học 24/35 68,5%
Kỹ năng giải quyết vấn đề 18/35 50%
Kĩ năng phối hợp nhóm 20/35 57%
Sáng tạo có ý kiến đề xuất tham gia các hoạt động 17/35 48,5%
Giúp trẻ sáng tạo và chủ động đưa ra các ý kiến, suy nghĩ của mình mà không sợ bị đánh giá đúng sai. 22/35 63%
 
III. Các biện pháp thực hiện:
Có nhiều phương pháp dạy học tích cực nhưng hiện nay tại lớpbản thân tôi áp dụng các phương pháp dạy học sau:
Phương pháp 1: Phương pháp thảo luận nhóm.
Có rất nhiều cách khác nhau để chia nhóm tuy nhiên, không nên chia nhóm trẻ quá đông hoặc quá ít, nội dung thảo luận của các nhóm có thể giống hoặc khác nhau.Trong nhóm mỗi thành viên đều phải làm việc hăng hái , các thành viên trong nhóm giúp đỡ nhau tìm hiêu vấn đề nêu ra trong không khí thi đua với các nhóm khác. Kết quả làm việc của mỗi nhóm sẽ đóng góp vào kết quả  chung của cả lớp. Kết quả thảo luận nhóm có thể được trình bày bằng nhiều hình thức như: vẽ, hát, đóng kịch, thơ…Giáo viên cần quan sát các nhóm thảo luận và có sự giúp đỡ kịp thời trong trường hợp các nhóm gặp khó khăn.
Sau khi các nhóm trình bày kết quả cả lớp tiến hành thảo luận chung sau đó giáo viên tổng kết, đánh giá về đặt vấn đề tiếp theo.
 
 
Description: C:\Users\MyPC\Desktop\nhóm 1.jpg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Trẻ được hoạt động theo nhóm nhỏ
VD: Trước đây khi tổ chức một tiết học thì giáo viên sẽ cho trẻ ngồi theo chữ U, nhưng bây giờ theo phương pháp mới thì giáo viên có thể chia trẻ ra thành nhiều nhóm, cử ra một người làm nhóm trưởng để trả lời và nói lên ý kiến của mình.
Hoặc trước đây cô nói trẻ nghe, cô hỏi trẻ trả lời, còn bây giờ trẻ sẽ cùng thảo luận trong nhóm.
Trò chơi  “Ghép tranh” thì trẻ phải cùng thảo luận trong nhóm để ghép các bức tranh theo yêu cầu của cô.
Trò chơi “Rung chuông vàng” (chơi trong lớp) trẻ phải thảo luận nhóm để đưa ra câu trả lời nhanh nhất, đúng nhất.
Phương pháp 2: Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề.
Vấn đề ở đây được hiểu là các nhiệm vụ mà giáo viên giao cho trẻ hoặc do trẻ tự lựa chọn. Có thể là một bài tập số lượng, hoặc trả lời một câu hỏi, hoạc tạo ra một bức tranh, xây một công trình, làm một món ăn…Giáo viên cần thực hiện đúng theo quy trình các bước như sau:
 Giúp trẻ xác định, nhận dạng vấn đề hoặc tình huống.
 Hướng dẫn trẻ thu thập thông tin có liên quan đến vấn đề đặt ra.
Giúp trẻ liệt kê các cách có thể giả quyết vấn đề
 Thực hiện theo cách giải quyết đã lựa chọn;
Đánh giá rút kinh nghiệm cho việc giải quyết những vấn đề.
Tùy vào vấn đề để giáo viên lựa chọn hình thức tổ chức là cá nhân hay nhóm nhỏ
VD: Trong hoạt động học nhận biết tạo nhóm số lượng trong phạm vi 8. Phần trò chơi cũng cố tôi chia trẻ về 4 nhóm, cho trẻ chơi trò chơi khoanh tròn nhóm có 8 đồ vật. Trẻ cùng nhau thảo luận, bàn bạc và thực hiện bài tập của mình. Khi thời gian kết thúc nhóm trưởng sẽ báo cáo kết quả của nhóm bằng hình thức đưa cao tranh của nhóm mình. Sau khi 4 nhóm đã báo cáo kết quả cô giáo cho trẻ đánh giá, hoặc cô giáo đánh giá rút kinh nghiệm.
Phương pháp 3: Phương pháp dạy học trải nghiệm.
Giáo viên nên tổ chức cho trẻ thực hiện đủ các bước theo quy trình trải nghiệm. Việc học tập không chỉ có nhìn, nghe, chuyển động hay động chạm. Trẻ cần biết kết hợp những gì trẻ cảm giác và suy nghĩ được với những gì trẻ cảm nhận và ứng xử.
Sử dụng phương pháp dạy học trải nghiệm phải đảm bảo quy trình 4 bước:
 Tổ chức cho trẻ thực hành trải nghiệm
 Chia sẽ kinh nghiệm với bạn, cô giáo
 Rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân qua quấ trình trải nghiệm
 Trẻ vận dụng kinh nghiệm, hiểu biết để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống
VD: Chủ đề “Tìm hiểu một số loại quả”
Tôi đã tiến hành cho trẻ trải nghiệm như sau :
B1: Trải nghiệm:Cho trẻ về 4 nhóm trẻ tự chọn các loại quả mà trẻ thích (4-5loại quả). Tại các nhóm trẻ sẽ tự tìm hiểu khám phá các loại quả về hình dạng, màu sắc, hương vị thông qua các giác quan như: sờ vào quả để nhận biết quả trơn hay sần sùi, dùng mũi ngửi để cảm nhận mùi thơm, dùng mắt để nhìn phân biệt màu sắc hình dáng, nếm để biết quả chua hay ngọt. Trước đây giáo viên thường tranh hoặc quả nhựa để dạy trẻ, trẻ chỉ nhìn màu sắc, không ngửi nếm để phân biệt hương vị
B2: Chia sẻ kinh nghiệm: Cô hỏi trẻ các câu hỏi để trẻ nêu lên những hiểu biết  của mình qua hoạt động trải nghiệm ở bước 1: Con thấy quả xoài có màu gì, Vỏ trơn hay nhẵn, vị như thế nào… hoặc để trẻ tự chia sẻ với nhau.
B3: Rút ra bài học kinh nghiệm: Trẻ sẽ nhận ra đặc điểm về hình dáng, màu sắc, hương vị… của một số loại quả.
B4: Vận dụng kinh nghiệm để giải quyết vấn đề: Cô muốn uống một thức uống bằng nước hoa hoa quả, muốn ăn món sinh tố có vị ngọt thanh…
Trẻ tiến hành làm nước trái cây; làm sinh tố xoài, hoa quả dầm… theo yêu cầu
Có thể nói đây là cách thức phù hợp hiệu quả nhất giúp trẻ mầm non "học bằng chơi, chơi mà học".
Trong tổ chức các hoạt động dạy học giáo viên không nên sử dụng riêng lẻ một phương pháp dạy học nào đó mà cần phố hợp linh hoạt các phương pháp, khéo léo kế thừa các phương pháp dạy học truyền thống để mạng lại hiệu quả cao nhất trong giáo dục trẻ.
Description: C:\Users\MyPC\Desktop\trai.jpg
Trải nghiệm làm món nộm củ quả
Phương pháp 3: Phương pháp dạy Steam.
Theo xu thế giáo dục hiện đại mới hiện nay trên thế giới cũng như ở Việt Nam đang áp dụng các hình thức giáo dục mới như; Steam, Montessori đang phát triển rất mạnh mẽ. Đặc biệt là phương pháp giáo dục Steam, hiện nay đang được áp dụng tương đối rộng rãi trong giáo dục mầm non Thành Phố Hà Tĩnh. Để bắt nhịp với thời đại thì trường Mầm Non Bắc Hà chúng tôi cũng đã áp dụng và triển khai phương pháp Stem trong nhà trường để lồng ghép vào các hoạt động giáo dục cho trẻ.
Đối với phương pháp giáo dục Steam có 2 quy trình:5E và Design thinking
* Quy trình 5E
Tổ chức các hoạt động theo quy trình 5E áp dụng đối với các hoạt động: KPKH, các hoạt động trải nghiệm. Thông qua đó trẻ sẽ biết được các tính chất, sự vật, hiện tượng.
Quy trình 5E gồm có 5 bước : Gắn kết - Khám phá - Giải thích - Áp dụng - Đánh giá.
Ví dụ: Thí nghiệm trứng chìm trứng nổi, thí nghiệm bắp cải tím đổi màu, vũ điệu của sữa, …
* Quy trìnhDesign thinking
Design Thinking (Tư duy thiết kế) là phương pháp thiết kế cung cấp cách tiếp cận dựatrêngiảipháp để giải quyết các vấn đề.
Quy trình tổ chức của Design Thinking có thể áp dụng với các hoạt động : Tạo hình, Toán,Văn học, Âm nhạc, …
Quy trình Desingthinkink gồm có 5 bước:Thấu cảm - Xác định vấn đề - Ý tưởng - Tạo dựng - Kiểm tra.
Ví dụ: Làm khung ảnh, làm ô tô, làm nhà 2 tầng,  làm cây thông noen .…
Có thể sử dụng phương pháp Steam xuyên suốt quá trình học, tuy nhiên cũng có những hoạt động chỉ áp dụng vào một phần trong tiết học. Qua thực tế chúng tôi đã áp dụng và thấy trẻ rất hứng thú và tích cực tham gia vào các hoạt động trải nghiệm.
Description: C:\Users\Administrator\Downloads\133088738_149043143392076_2784958168736025756_n.jpg
 
Ngoài những biện pháp tôi vừa trình bày còn có rất nhiều biện pháp giáo dục khác để tổ chức hoạt động cho trẻ. Khi giáo viên tổ chức một hoạt động nào đó cho trẻ cần sử dụng, kết hợp nhiều phương pháp dạy học để đạt kết quả. Biện pháp này sẽ hỗ trợ cho biện pháp kia và ngược lại, trong suốt quá trình tổ chức hoạt động giáo viên không nên sử dụng một phương pháp từ đầu đến cuối sẽ gây sự nhàm chán và khô khan trong buổi học. Khi kết hợp nhuần nhuyễn các phương phápbằng nhiều hình thức, nhiều biện pháp khác nhausẽ làm tiết học thêm sinh động khiến trẻ hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt động.
IV. Kết quả đạt được:
*Đối với trẻ:
Kết quả trên trẻ Các hoạt động trước khi áp dụng Tỷ lệ Các hoạt động sau khi áp dụng Tỷ lệ
Số trẻ hứng thú, tích cực, tự giác khi tham gia vào các  hoạt động 21/35 60% 32/35 91%
Số trẻ nắm được các kiến thức, kỹ năng theo mục tiêu bài học 24/35 68,5% 33/35 95%
Kỹ năng giải quyết vấn đề 18/35 50% 32/35 90%
Kĩ năng phối hợp nhóm 20/35 57% 33/35 95%
Sáng tạo có ý kiến đề xuất tham gia các hoạt động 17/35 48,5% 32/35 90%
Giúp trẻ sáng tạo và chủ động đưa ra các ý kiến, suy nghĩ của mình mà không sợ bị đánh giá đúng sai. 22/35 63%   95%
Giúp bé phát triển khả năng diễn đạt bằng lời các vấn đề  một cách dầy đủ, chính xác và ngắn gọn.  35 80%   98%
 
*Đối với giáo viên:
Giáo viên linh hoạt khi tổ chức các hoạt động cho trẻ, giúp trẻ đạt kết quả cao hơn trong quá trình học.
Lồng ghép phù hợp các phương pháp dạy học không bị gò bó khi tổ chức các hoạt động cho trẻ.
Hình thành các kỹ năng, tác phong nghiệp vụ, trong các hình thức tổ chức các hoạt động ở trường cho trẻ.
Phương pháp dạy học tích cực trong giáo dục mầm non không phải là một phương pháp hoàn toàn mới, mà chính là sự kế thừa và phát huy tối đa những ưu điểm và khả năng có sẵn của các phương pháp dạy học truyền thống. Việc sử dụng và phối hợp một cách khéo léo, hợp lý các phương pháp dạy học khác nhau sẽ phát huy tính tích cực sáng tạo và sự hợp tác của trẻ.
Có thể khằng định “Vận dụng phương pháp dạy học tích cực theo quan điểm LTLTT nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ”đã mang lại hiệu quả rất lớn trong việc CS & GD trẻ tại trường mầm non. Trẻ tích cực hoạt động, tự khám phá bằng các giác quan, kết hợp hoạt động nhóm, tăng cường giao tiếp giữa cô và trẻ. Giáo viên linh động, không bị gò bó khi tổ chức các hoạt động, sử dụng nguyên vật liệu đa dạng sẵn có ở địa phương để làm phong phú các hoạt động của trẻ, tạo điều kiện cho trẻ tìm tòi, khám phá thế giới quan sinh động xung quanh trẻ.
V. Kiến nghị, đề xuất:
* Đối với phòng.
 Tăng cường các lớp tập huấn về phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm.
 Tổ chức chuyên đề với nội dung dạy học lấy trẻ làm trung tâm để giáo viên được củng cố kiến thức và hiểu sâu hơn về vấn đề mà chuyên đề đã xây dựng.
* Đối với nhà trường:
 Tổ chức các buổi tham quan học hỏi kinh nghiệm từ các trường bạn (không những trong tỉnh mà có thể ra ngoại tỉnh)
 Bổ sung thêm một số loại đồ chơi thông minh, sáng tạo kích thích sự phát triển của trẻ.
Tổ chức các buổi trải nghiệm cho trẻ hoạt động.
Trên đây là một số biện pháp và kinh nghiệm của bản thân tôi khi “Vận dụng phương pháp dạy học tích cực theo quan điểm LTLTT nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ”, bản thân tôi luôn cố gắng tìm tòi, học hỏi, phấn đấu để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
 
 
Hà Tĩnh, ngày 21 tháng 12 năm 2020
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG
 
NGƯỜI VIẾT BÁO CÁO
   
 
 
 
 
 
 
 
 
         Nguyễn Thị Mai Hương  
       
 
 
 

Nguồn tin: Nguyễn Thị Mai Hương

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây